Akrabalara telefon etmek, Özbekçeyi çoğu zaman en çok istediğiniz yerdir; aynı zamanda gereken Özbekçenin en kısa olduğu yerdir: hattı kontrol etmek, haber sormak, özlediğinizi söylemek, selam göndermek, vedalaşmak. Bu sayfanın tek dil bilgisi fikri, şu an doğru olan bir duygu için kullanılan -dim geçmişidir (Sogʻindim, Xursand boʻldim); Türkçedeki özledim, sevindim ile aynı mantık. Yanında nazik rica eki -ing (Hammaga salom ayting) var.
Bu sayfa, Özbek diasporası ve yurt dışındaki aileler için hazırlanan Özbek kökenliler için Özbekçe rehberinin bir parçasıdır.
Aramayı başlatmak ve hattı kontrol etmek
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Allo, assalomu alaykum! | alLO, assalomu aleyKUM | Alo, merhaba! (telefonda) |
| Meni eshityapsizmi? | meNİ eşityapsizMİ | Beni duyuyor musunuz? |
| Ha, eshityapman. | HA, eşityapMAN | Evet, sizi duyuyorum. |
| Sizni eshitmayapman. | sizNİ eşitmayapMAN | Sizi duymuyorum. |
| Meni koʻryapsizmi? | meNİ köryapsizMİ | Beni görüyor musunuz? |
| Sizni koʻryapman. | sizNİ köryapMAN | Sizi görüyorum. |
| Ovoz uzilib qolyapti. | oVOZ uziLİB kolyapTİ | Ses sürekli kesiliyor. |
| Aloqa yomon. | aloKA yoMON | Bağlantı kötü. |
| Internet yaxshi ishlamayapti. | interNET yahŞİ işlamayapTİ | İnternet iyi çalışmıyor. |
| Biroz kuting. | biROZ kuTİNG | Lütfen biraz bekleyin. |
| Hozir qayta qoʻngʻiroq qilaman. | hoZİR kayTA könğiROK kilaMAN | Şimdi sizi geri arıyorum. |
| Videoqoʻngʻiroq qilsak boʻladimi? | videokönğiROK kilSAK böladiMİ | Görüntülü arayabilir miyiz? |
“Özledim” ve haberler
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Sogʻindim. | soğinDİM | Özledim. (geçmiş zaman biçimiyle, Türkçedeki gibi) |
| Sizni sogʻindim. | sizNİ soğinDİM | Sizi özledim. (tek kişiye, nazik) |
| Seni sogʻindim. | seNİ soğinDİM | Seni özledim. (arkadaşa, kardeşe ya da çocuğa) |
| Sizni juda sogʻindim. | sizNİ cuDA soğinDİM | Sizi çok özledim. |
| Hammangizni sogʻindim. | hammangizNİ soğinDİM | Hepinizi özledim. |
| Sizni koʻrib xursand boʻldim. | sizNİ köRİB hurSAND bölDİM | Sizi gördüğüme sevindim. |
| Ovozingizni eshitib xursand boʻldim. | ovozingizNİ eşiTİB hurSAND bölDİM | Sesinizi duyduğuma sevindim. |
| Nima yangiliklar? | niMA yangilikLAR | Ne haberler? |
| Hammasi yaxshimi? | hammaSİ yahşiMİ | Her şey yolunda mı? |
| Bizda hammasi yaxshi. | bizDA hammaSİ yahŞİ | Bizde her şey yolunda. |
| Qachon kelasiz? | kaÇON kelaSİZ | Ne zaman geliyorsunuz? |
| Tez orada kelaman. | TEZ oraDA kelaMAN | Yakında geleceğim. |
Mesajlar ve vedalaşma
| Özbekçe | Türkçe okunuşu | Anlamı |
|---|---|---|
| Hammaga salom ayting. | hammaGA saLOM ayTİNG | Herkese selam söyleyin. |
| Buvimga salom ayting. | buvimGA saLOM ayTİNG | Büyükanneme selam söyleyin. |
| Amakimga salom ayting. | amakimGA saLOM ayTİNG | Amcama (babamın erkek kardeşine) selam söyleyin. |
| Telefonni onamga bering. | telefonNİ onamGA beRİNG | Lütfen telefonu anneme verin. |
| Oʻzingizni asrang. | özingizNİ asRANG | Kendinize iyi bakın. |
| Qachon qoʻngʻiroq qilsam boʻladi? | kaÇON könğiROK kilSAM bölaDİ | Ne zaman arasam olur? |
| Ertaga yana qoʻngʻiroq qilaman. | ertaGA yaNA könğiROK kilaMAN | Yarın yine arayacağım. |
| Sizni yaxshi koʻraman. | sizNİ yahŞİ köraMAN | Sizi seviyorum. (bir büyüğe ya da ebeveyne) |
| Xayr, sogʻ boʻling. | HAYR, SOĞ böLİNG | Hoşça kalın, kendinize iyi bakın. |
| Koʻrishguncha! | körişgunÇA | Görüşürüz! (kelimesi kelimesine “görüşene kadar”) |
Özbekçe seni seviyorum sayfası, sevaman ile yaxshi koʻraman arasındaki farkı ve her birinin ne zaman kullanıldığını anlatır.
-dim ile duygular, -ing ile rica
- Sogʻindim: sogʻin- (özlemek) + -di (geçmiş) + -m (ben). Geçmiş zaman gibi görünür, ama Özbekçe bu biçimi duygu gelmiş ve şu an doğruysa kullanır; Türkçedeki özledim ile aynı. Aynı şekilde Xursand boʻldim “mutlu oldum”, yani “sevindim”; Tushundim “anladım”, yani “anlıyorum” demektir. Aynı eki Keldim (geldim) kelimesinden de tanıyorsunuz.
- Sizni sogʻindim: özlediğiniz kişi -ni alır (Türkçedeki sizi özledim). Hammangizni: hamma (herkes) + -ngiz (sizin) + -ni.
- ayting, bering, kuting, asrang: nazik rica, fiil kökü artı -ing‘dir (ünlüden sonra -ng: asra + ng). Birkaç kişiye -inglar olur: Kutinglar.
- eshityapman, koʻryapman, ishlamayapti, qolyapti: -yap- “şu anda” demektir. Onunla hat olduğu anda kontrol edilir: Meni eshityapsizmi? Türkçedeki -iyor gibi bir şimdiki zaman eki olarak düşünebilirsiniz.
Büyükanneye kısa bir arama
Nodir: Assalomu alaykum, buvijon! Meni eshityapsizmi?
Merhaba, büyükanne! Beni duyuyor musunuz?
Buvi: Va alaykum assalom, bolam. Ha, eshityapman. Qalaysan?
Merhaba, evladım. Evet, duyuyorum. Nasılsın?
Nodir: Yaxshiman, buvijon. Sizni juda sogʻindim.
İyiyim, büyükanne. Sizi çok özledim.
Buvi: Men ham seni sogʻindim. Ovozingni eshitib xursand boʻldim.
Ben de seni özledim. Sesini duyduğuma sevindim.
Nodir: Hammaga salom ayting. Ertaga yana qoʻngʻiroq qilaman.
Herkese selam söyleyin. Yarın yine arayacağım.
Buvi: Xoʻp, bolam. Oʻzingni asra.
Tamam, evladım. Kendine iyi bak.
Nodir: Xayr, buvijon. Sogʻ boʻling!
Hoşça kalın, büyükanne. Kendinize iyi bakın!
Uzbekcha, Özbekçe öğrenmek için bir uygulama: dersler İngilizce, her kelimede ses var. Android’de yayında, iPhone sürümü yakında. Uygulamayı alın.
